Arlunio'r anweledig:
Artistiaid yn gweithio mewn iechyd meddwl
Ers ennill Gwobr Stiwdio Safle blwyddyn diwethaf (2009), mae Karen Heald wedi bod yn gweithio fel artist preswyl yn yr Uned Ablett, Ysbyty Glan Clwyd, Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaledr dros y naw mis diwethaf. Yma bu'n cyd-weithio gyda chleifion preswyl sy'n cael eu heffeithio gan amrywiaeth o anhwylderau iechyd meddwl. Yn ystod ei hamser yn yr Uned Ablett, cyflwynodd Karen rhaglen o weithdai ar gyfer a cleifion a staff; yn amrywio o paentio, lluniadu ac ysgrifennu creadigol, i video/sain a ffotograffiath, gyda myfyriwr Celfyddyd Gain Jaime Kelly. Gwahoddodd Karen arlunydd ac Uwch Ddarlithydd Celfyddyd Gain Susan Liggett i helpu gynnal y weithdai ac i wneud gwaith cydweithredol yn seiliedig ar eu diddordebau damcaniaethol a rennir. Mae'r arddangosfa Arlunio'r Anweledig yn cynnwys gwaith unigol gan y chelifion a'r artist yn ogystal a weithiau celf cydweithredol...(
Yn seiliedig ar y profiadau o weithio yn yr ysbyty mae'r waith gelf yn cynnwys delweddau o luniau bach niferus ar paneli gesso, detholiad o ffotograffau a nifer o ffilmiau byr arbofiadol. Mae'r ffilmiau yn cael ei gyflwyno fel rhagamcanion ar waliau ac ar wrthrychau penodol, fel sgriniau meddygol. Mae'r arddangosfa yn harddangos rhythmau, lliwiau ac olrhain sydd yn cyfleu synidau a bod claf ddim yn gallu mynegi yn y gair llafar, yn lle, mynegodd trwy eu waith celf. Roedd yna elfennau thearpiwtig a chydweithredol wrth gynhyrchu'r waith gelf.
Fel rhan o'r Gwyl Gwyddoniaeth Wrecsam 2010, cafodd y waith a gynhyrchwyd yn ystod y preswyl ei cynnwys yn yr arddangosfa ‘Arlunio'r Anweledig' (Goffennaf 2010) ac arddangos ym Mhrifysgol Glyndwr, a oedd ei hun yn hen ysbyty. Rhoddodd y Preswyl yn yr Ablett cyfle i artistiaid, Karen a Sue i siarad gyda chleifion, a staff felly'n galluogi nhw i archwilio ym mhellach gan cydweithio celf a gwyddoniaeth a syniadau damcaniaethol o 'in-between-ness.'
Mae Karen wrthi'n cwblhau ei PhD artist yn Prifysgol Leeds gan archwilio i mewn i'r syniadau rhwng amser, cwsg, safle a'r ‘mewn-rhwng'. Yn dilyn y Preswyliad, dderbynwyd Karen rhagor o cyllid Ymchwil a Ddatblygu er mewn adeildau ar ei PhD a cydweithio ymhellach gyda Susan Liggett (PhD) alrunydd a Uwch Ddarlithydd, Celfyddyd Gain, Prifysgol Glyndwr, Dr Richard Tranter Seiciatrydd Ymgynhorol / Uwch Ddarlithydd Clinigol / Cyfarwyddwr Cynorthwyol R&D at Prifysgol Betsi Cadwaledr a Prof Rob Poole (Athro Iechyd Meddwl, Prifysgol Glyndwr). Teitl y prosiect newydd yma yw ‘In between-ness; defnyddio celf i ddal newidiadau i'r hunain ybn ystod triniaeth grwth-iselder'
Diolch arbennig i -
Susan Liggett, Jaime Kelly, Tracy Simpson, Elizabeth Aylett, Dr Richard Tranter a Prof Rob Poole ar gyfer eu mewnwelediadau amhrisiadwy; Tom Rogers, Stewart Mival, Mandy Richards, Leah Baker a'r holl staff yn yr Ablett am eu cefnogaeth barhaus; Hannah Atkins and Aydee Latty ar gyfer eu gweithdy sain ysbrydoledig ac am gynhyrchu'r trac sain argyfer y ffilm ‘White'; Rachel Breckon am ysgrifennyu'r gerddi sain swreal mewn ymated i syniadau yn seliledig ar y gweithdai ysgrifennu creadigol; Rachel Breckon a Mark Pierce am adrodd a chofnodi y cerddi sain; Rachael Kearney am ei sgyrsiau ffrwythlon wrth drafod dyluniadau'r wefan; yr holl noddwyr oedd yn credu yn y gwaith; ac yn bennaf oll i'r oriau difyr a treuliodd â'r cleifion yn yr Uned Ablett heb hwy ni fyddai'r preswyl wedi bod yn bosibl.
